Yalıçapkınıgiller Üzerine Her Şey (Türleri, Özellikleri, Yaşamları)

yalıçapkınıgiller

Yalıçapkını ülkemizde ve kültürümüzde şarkıların baş kahramanı olmuş, renkleri ve özellikleri ile kendine hayran bırakmış bir kuş ailesinin üyesidir. Bu içeriğimizde yalıçapkınıgillerin özellikleri, türleri, yaşamları ve yaşadıkları yerlerle ilgili önemli bilgileri sizinle paylaşmak istedik.

Bilimsel adları Alcedinidae olan yalıçapkınıgiller, Coraciiformes takımına mensup olan bir kuş ailesinin adıdır. Bu aileye mensup kuşlar, bütün dünyada yaygın bir popülasyon göstermektedir. Gagaları ve tüy renkleri ile çok ilgi çeken bu kuş türü orman ve sulak alanlarda yaşamaktadır. Dünyada Kingfisher adı ile bilinen bir kuş familyasıdır. Türkiye’de Denizli ilinde yalı çapkını veya mavi çapkın isimleri ile anılır.

Yalıçapkınıgiller Özellikleri

Dünyanın birçok farklı ülkesinde bu kuş ailesine mensup türlere rastlamak mümkündür. Ortalama olarak 10 cm uzunluğunda, yaklaşık 12 g ağırlığında küçük yapılarda bulunan türleri daha yaygındır. Afrika’da yer alan bazı türleri 40 cm uzunlukta ve ortalama 300 g ağırlığında olabilmektedir. Avustralya’da yaşayan yalıçapkını türleri yaklaşık yarım kilo ağırlığında olabilir.

Birçoğunun tüyleri parlak yeşil ve mavi renklere sahiptir. Tüyleri, yanar döner bir parlaklık özelliğine sahiptir. Yalıçapkınıgillerin türlerinin birçoğunda dişi ile erkek arasında keskin bir ayrım yapılamamaktadır.

Yalıçapkınıgiller özellikleri yaşadıkları coğrafyaya göre farklılıklar gösterir. Bir hançeri andıran uzun bir gagaları vardır. Balık avlayan türleri genellikle daha uzun bir gaga yapısına sahiptir. Ormanda yaşayan türleri, toprak kazmak için özelleşmiş bir kürek gaga yapısına sahiptir.

Bacakları kısadır ve ayaklarında dört adet tırnak bulunur. Süsenleri genellikle koyu kahverengi olmaktadır. Görme yetenekleri çok iyi derecede gelişmiştir. Gözleri, farklı renkleri ayırt etmede ustadır. Avlandıkları sırada kafalarını hareket ettirmezler, bunun yerine gözlerini yuvalarının içerisinde hareket ettirerek avlarını takip ederler.

Yalıçapkınıgiller Türleri

Chordata şubesine ait bir familyada yer alan yalıçapkıngiller ailesinin üç alt türü bulunmaktadır. Bunlar: Alcedo, Ceyx ve Ispidina olarak bilinmektedir.

Alcedo türü Türkçede “Bayağı yalıçapkını” olarak bilinir. Boyları yaklaşık 16 cm olup kiloları 35-45 gr. arasında değişmektedir. Üreme alanları Kuzey Avrupa, Türkiye ve Uzak Doğu’dur.

Ceyx türü “Nehir yalıçapkını ya da oryantal cüce yalıçapkını” olarak bilinmektedir. Güney Doğu Asya’da rastlamak mümkündür ve 23 adet alt cinsi olduğu bilinmektedir.

Ispidana türü “Afrika cüce yalıçapkını” olarak bilinir. Sahara çölünün güneyinde kalan Afrika ülkelerinde yaşamaktadır.

Yalıçapkını ayrıca “Dünyanın en güzel renkli kuşları” arasında sayılmaktadır.

yalıçapkını

Yalıçapkınıgillerin Yaşamları

Daha çok tatlı su kenarlarını yaşam alanı olarak belirleyen mavi çapkınlar, deniz kenarlarında da yaşayabilmektedirler. Fakat tuzlu suyu pek fazla tercih etmezler. Beslenmek için kovaladıkları avlarını 1 saniye gibi kısa bir sürede yakalamaları ile ünlüdürler. Tatlı su balıkları ana besin kaynaklarıdır.

Çok çeşitli avlar ile beslenen yalıçapkınıgiller, balık avlamalarının yanında kabukluları ve kurbağaları da beslenmek için avlayabilirler. Bunun yanında diğer amfibi türleri, annelid solucanları, böcekler, örümcekler, kırkayaklar, yumuşakçalar ve sürüngenleri avlayarak tüketirler. Bazı türlerinin diğer kuş türlerini avladıkları da gözlemlenmiştir.

Yaşadıkları bölgeleri çok iyi bir şekilde sahiplenen ve savunan bir kuş familyasıdır. Genelde tek eşli olmaları ile birlikte kooperatif üreme de gözlenebilir. Üreme sonrasında yumurtayı saklayabilmeleri için gerekli olan yuvayı ağaç kovuklarına ya da toprağa inşa ederler. Nehir, göl veya insan yapımı çukurların yakınında yuvalarına rastlamak mümkündür. Yuvaları, bir odaya ulaşan tünel halindedir. Küçük odacıkta ise yavru yer alır. Bu yuva tünellleri en uzun 8-9 metre olarak gözlenmiştir ve dev mavi çapkın türlerine aittir.

Beyaz yumurtaya sahiptirler. Kuluçka sonrasında 2-10 arası yumurta bırakabilirler. Genelde ortalama 5 yumurtaları olmaktadır.

yalıçapkınıgiller nerede yaşar

Yalıçapkınıgiller Nerede Yaşar?

Bütün dünya üzerinde her kıtada yalıçapkıngiller ailesine mensup kuşlar yaşamaktadır. Afrika, Asya, Avrupa, Amerika ve hatta Avustralya kıtalarında da yaşamaktadırlar. Genellikle sulak ormanlarda yaşamaktadırlar. Ağaç kovuklarına yuva yaptıkları gibi, yaşamak için toprağı da eştikleri gözlenmiştir. Suda yaşayan türleri de mevcuttur.

Türkiye’de Anadolu’da da geniş bir yaşam alanına sahiptirler. İzmir, Denizli, Gediz Deltası, Muğla, Mersin, Ankara ve Adana’da yaşam alanına sahiptirler.

Yaşam alanlarını iklim ile sınırlandırdığımız takdirde, tropikal ve ılıman iklimlerin hakim olduğu bölgelerde daha yoğun bir habitata sahip oldukları söylenebilir. Bazı türleri, özellikle Pasifik Okyanusu’nda ve güney denizlerinde yaşamaktadır. Güney Amerika ve tropikal iklimin hakim olduğu Afrika bölgelerinde yoğun olarak yaşamaktadırlar.

Avustralya’da yaşayan kızıl sırtlı yalıçapkını çöl iklimine adapte olmuştur. Dünya üzerinde yaşayan türlerinin yarısından fazlası, sulak ormanlık alanlarda yaşamaktadır.

Yalıçapkını üzerine hazırladığımız bu içeriğimizin ardından kuşlar aleminin bir diğer muhteşem güzelliği olan “Turna kuşu” yazımızın da ilginizi çekeceğini düşünüyoruz.

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol